Absolutorium a odpowiedzialność konstytucyjna - komplementarność czy rozdzielność?

Monika Kowalska

Abstrakt


CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy udzielenie absolutorium jako prawny sposób rozliczenia Rady Ministrów z wykonania budżetu państwa zwalnia jej członków od odpowiedzialności konstytucyjnej, czy też jej nie wyklucza.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Zawarte wnioski zostały sformułowane na podstawie przeglądu dorobku nauki, analizy przepisów prawa oraz oceny praktyki parlamentarnej. Analiza zagadnienia oparta jest na metodzie: systemowej, celowościowej i prawno‑historycznej.

PROCES WYWODU: Po opisaniu istoty absolutorium, procedury jego udzielania, zmian prawnych, jakie w tym zakresie zostały przyjęte w latach 90. XX w., oraz skutków z tego płynących, w kontekście sporu istniejącego w doktrynie co do konsekwencji jego udzielenia, autorka podjęła próbę powiązania zagadnienia absolutorium z kwestią możliwości egzekwowania odpowiedzialności konstytucyjnej członków Rady Ministrów przed Trybunałem Stanu.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Upolitycznienie procedury kontroli wykonania przez rząd budżetu państwa oraz brak powiązania przez ustrojodawcę z faktem odmowy absolutorium bezpośrednich skutków prawnych wydają się główną słabością tej instytucji, skłaniającą do komplementarnego, a nie rozdzielnego koegzystowania instytucji absolutorium i odpowiedzialności konstytucyjnej w Polsce.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wnioski sprowadzają się do stwierdzenia, że pomimo braku rozstrzygnięć wyraźnie określających zależności prawne między instytucją absolutorium a odpowiedzialnością konstytucyjną oraz z racji braku ograniczenia kryterium kontroli wykonania budżetu państwa do wyłącznie kryterium legalności winno przyjąć się stanowisko, iż udzielenie rządowi absolutorium, jak i tym bardziej jego odmowa nie powinny zamykać drogi do egzekucji odpowiedzialności konstytucyjnej członków Rady Ministrów realizujących budżet państwa.


Słowa kluczowe


absolutorium, budżet, Rada Ministrów, odpowiedzialność konstytucyjna, Trybunał Stanu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Banaszak, B. (2015). Prawo konstytucyjne. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

Chruściak, R. (1997). Parlament w projektach Konstytucji RP, w dyskusji konstytucyjnej oraz w konfrontacji z pozycją parlamentu w nowych konstytucjach państw Europy Środkowej i Wschodniej. W: A. Gwiżdż (red.), Założenia ustrojowe, struktura i funkcjonowanie parlamentu. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 65-99.

Gwiżdż, A. (1994). Opinia w sprawie znaczenia i skutków prawnych udzielenia przez Sejm rządowi absolutorium. Przegląd Sejmowy, 4, 105-106.

Juchniewicz, J. (2010). Absolutorium jako realizacja funkcji kontrolnej Sejmu. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko‑Mazurskiego.

Juchniewicz, J. (2014). Kilka pytań o absolutorium. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, 2, 143-154.

Karolczak, J.M. (1994). Uwagi o formie prawnej absolutorium. Przegląd Sejmowy, 4, 152-158.

Kowalska, M. (2009). Sejmowa odpowiedzialność rządu w świetle konstytucyjnych przepisów okresu transformacji ustrojowej. W: W. Polak, J. Kufel, M. Chechłowska, P. Nowakowski i D. Chrul (red.), Okrągły Stół – dwadzieścia lat później. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 195-215.

Kowalska, M. (2012a). Absolutorium. W: B. Dziemidok‑Olszewska i W. Sokół (red.), Encyklopedia politologii. Tom II. Instytucje i systemy polityczne. Warszawa: Wydawnictwo Wolters Kluwer, 19-23.

Kowalska, M. (2012b). Absolutorium jako przejaw realizacji funkcji kontrolnej Sejmu wobec Rady Ministrów w świetle konstytucyjnych przepisów okresu transformacji ustrojowej. W: A. Stępień‑Kuczyńska, M. Potz i M. Słowikowski (red.), Na gruzach imperium: demokratyczna modernizacja w państwach regionu Europy Środkowej i Wschodniej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 198-212.

Kowalska, M. (2012c). Budżet i kontrola jego wykonania w polskich regulacjach prawnych. W: B. Dziemidok‑Olszewska, W. Sokół i T. Bichta (red.), W kręgu nauki o państwie, prawie i polityce. Ksiega dedykowana Profesorowi Markowi Żmigrodzkiemu. Lublin: Innovatio Press Wydawnictwo Naukowe Wiesi, 109-132.

Krawczyk, R.P. (1994). Absolutorium parlamentarne – zagadnienia teorii i praktyki. W: M. Domagała (red.), Zagadnienia prawa konstytucyjnego. Księga pamiątkowa ku czci prof. Tadeusza Szymczaka. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 110-122.

Projekty konstytucji 1993-1997, cz. 1 i cz. 2, (1997), oprac. R. Chruściak. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Rozmaryn, S. (1951). Polskie prawo państwowe. Warszawa: PWN.

Sarnecki, P. (1996). W sprawie postępowania Sejmu wobec sprawozdań z wykonania budżetu oraz udzielania absolutorium. Przegląd Sejmowy, 5, 77-83.

Skrzydło, W. (1996). Instytucja absolutorium w polskim prawie konstytucyjnym. W: Konstytucja i gwarancje jej przestrzegania. Księga pamiątkowa ku czci prof. Janiny Zakrzewskiej. Warszawa: Biuro Trybunału Konstytucyjnego, 433-442.

Skrzydło, W. (1998). Ustrój polityczny RP świetle Konstytucji RP z 1997 r. Kraków: Zakamycze.

Sokolewicz, W. (1995). Nota do art. 64. W: L. Garlicki (red.), Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1-19.

Sokolewicz W. (1993). Odpowiedzialność parlamentarna (votum zaufania, votum nieufności, absolutorium). Warszawa: Kancelaria Sejmu Biuro Studiów i Ekspertyz.

Sokolewicz, W. (2001). Nota do art. 226. W: L. Garlicki (red.), Konstytucja RP. Komentarz, t. 2. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1-29.

Szeliga, Z. (2003). Odpowiedzialność parlamentarzystów, prezydenta, Rady Ministrów oraz jej członków w świetle Konstytucji RP z 2 Kwietnia 1997 roku. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Szepietowska, B. (1993). Opinie. Biuletyn Ekspertyzy i Opinie Prawne, 4, 85-87.

Szmyt, A. (1994). Uwagi o formie prawnej absolutorium. Przegląd Sejmowy, 4, 152-156.

Szmyt, A. (2000). O udzielaniu absolutorium. Biuletyn Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, 3, 91-93.

Weralski, M. (1984). Finanse publiczne i prawo finansowe. Warszawa: PWN.

Winczorek, P. (1993). Ustrój państwowy RP. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne.

Winczorek, P. (1994). Opinia w sprawie konsekwencji udzielenia przez Sejm rządowi absolutorium dla odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej przed Trybunałem Stanu Prezesa Rady Ministrów i ministrów z tytułu wykonania ustawy budżetowej. Przegląd Sejmowy, 4, 107-112.

Winczorek, P. (2000). Komentarz do Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. Warszawa: Liber.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.