Sekularyzacja jako ars accommodandi Kryzys katolickiej idei reprezentacji

Wojciech Buchner

Abstrakt


CEL NAUKOWY: Artykuł stawia sobie za cel odpowiedź na pytanie o zewnętrzne i wewnętrzne przyczyny współczesnego procesu sekularyzacji w Kościele rzymskokatolickim.


PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł przedstawia proces sekularyzacji przede wszystkim jako konsekwencję aggiornamento, które wpłynęło na odejście współczesnego Kościoła od tradycyjnej zasady reprezentacji. Autor przyjmuje metodę historii idei w połączeniu z krytyczną analizą tekstów dokumentów soborowych oraz wybranych autorów, komentujących proces sekularyzacji
przed, w trakcie i po Soborze Watykańskim II.


PROCES WYWODU: Artykuł składa się z czterech głównych części oraz wstępu i wniosków płynących z analizy. Każda z części zawiera analizę zasadniczych przyczyn procesu sekularyzacji, wskazując najpierw na aspekty historyczne kryzysu, potem zaś na wynikające z ustaleń Soboru głębokie zmiany w funkcjonowaniu i wizerunku Kościoła posoborowego. W tym kontekście argumentacja dotyczy zmian związanych z tzw. zwrotem antropologicznym, dialogiem ekumenicznym i demokratyzacją struktur instytucjonalnych.


WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Zasadniczym wnioskiem płynącym z analizy jest teza o kryzysie idei reprezentacji w Kościele posoborowym, który zrywa częściowo ze swoją tradycją, czerpiąc wzory ze świata zewnętrznego w imię przystosowania się do tzw. „rzeczy ziemskich”. Ten aspekt przystosowawczy związany jest z presją wywieraną na Kościół przez współczesność, jak również z otwartością samego Kościoła, postulowaną po raz pierwszy w sposób tak stanowczy przez Sobór i zwycięską orientację liberalną.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Do najważniejszych wniosków należy uznanie procesu sekularyzacji za proces destrukcyjny dla samego Kościoła, który nazbyt przyzwalająco odnosi się do współczesnych procesów, zagrażających jego dogmatom i pozycji w świecie demoliberalnym. Innowację stanowi ujęcie tego procesu w kontekście kryzysu idei reprezentacji, co wydaje się rozpoznaniem zasadniczego problemu, albowiem mamy dziś do czynienia z widocznym upadkiem autorytetu Kościoła w ramach Unii Europejskiej. Nasuwa się w związku z tym pytanie, czy Kościół katolicki zmienił się w sposób nieodwracalny, przyjmując – by tak rzec – barwy ochronne, i czy aby strategia taka nie powoduje pogłębienia się kryzysu.


Słowa kluczowe


sekularyzacja; reprezentacja; Kościół rzymskokatolicki; aggiornamento; katolicyzm polityczny; antropocentryzm; dialog; ekumenizm; protestantyzacja; demokratyzacja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Amerio, R. (b.r.w.), Iota unum. Analiza zmian w Kościele katolickim, wyd. Antyk. Komorów.

Blamires, H. (1978). The Christian Mind, ed. Servant Books, University of Michigan.

Buchanan, P.J., (2013), Samobójstwo supermocarstwa. Czy Ameryka przetrwa do roku 2025?, przeł. J. Morka, wyd. „WEKTORY”, Wrocław.

Burkhardt, J. (2009), Stulecie reformacji w Niemczech (1517-1617). Między rewolucją medialną a przełomem instytucjonalnym, przeł. J. Górny, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa.

Donoso Cortés, J. (2002), Discursos políticos, Editorial Tecnos, Madrid.

Duquoc, Ch. (1975), Niejasności teologii sekularyzacji, przeł. W. Krzyżaniak, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.

Fischer-Wollpert, R.. (1990), Leksykon papieży, przeł. B. Białecki, wyd. Znak, Kraków.

Gómez Dávila, N. (2006), Następne scholia do tekstu implicite, przeł. K. Urbanek, wyd. Furta Sacra, Warszawa.

Gómez Dávila, N. (2009), Nowe scholia do tekstu implicite, przeł. K. Urbanek, wyd. Furta Sacra, Warszawa.

Grzegorz XVI (2003), encyklika Mirari vos. O liberalizmie (1832), Te Deum. Wydawnictwo Tradycji Katolickiej, Warszawa.

Jan Paweł II (1991), encyklika Centesimus annus, Libreria Editrice Vaticana, Watkan.

Konstytucja Duszpasterska Gaudium et Spes (1982), wyd. Znak, Kraków, nr 332-334.

Księga Koheleta (3,11), przekład wg Biblii Tysiąclecia, wyd. Pallottinum, Poznań-Warszawa, 1989.

Lefebvre, M. (1992), List otwarty do zakłopotanych katolików, Poznań 1992.

Lefebvre, M., (1995), Kościół przesiąknięty modernizmem, przeł. K. de Rougé, wyd. Canon, Chorzów.

Leon XIII (1995), encyklika Immortale Dei. O państwie chrześcijańskim, (1885), wyd. Przeorat Matki Boskiej Fatimskiej.

McAfee Brown, R. (1970), Rewolucja ekumeniczna. Wokół zagadnień katolicko-protestanckiego dialogu, przeł. H. Bednarek, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.

Paweł VI (1982), List Apostolski Octogesima adveniens, wyd. Znak, Kraków, nr 332-334.

Paweł VI (1982), encyklika Populorum progressio, wyd. Znak, Kraków, nr 332-334.

Poradowski, M. (1984), Kościół od wewnątrz zagrożony, Katolicki Ośrodek Wydawniczy Veritas, London.

Schmitt, C. (2000). Teologia polityczna i inne pisma, przeł. M.A. Cichocki, wyd. Znak, Kraków.

Vignelli, G. (2016), Rewolucja duszpasterska. Sześć słów-talizmanów w synodalnej debacie o rodzinie, przeł. A. Zielińska, wyd. Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi, Kraków.

Weigel, G. (1995), Ostateczna rewolucja. Kościół sprzeciwu a upadek komunizmu, przeł. W. Buchner, wyd. W drodze, Poznań.

Wenzel, K. (2007), Mała historia Soboru Watykańskiego II, przeł. J. Zychowicz, wyd. WAM, Kraków.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.