Od „oszołomów” do „zakonu PC”. Wizerunek medialny Porozumienia Centrum. Próba naszkicowania problemu

Adam Chmielecki

Abstrakt


Artykuł przedstawia wizerunek medialny Porozumienia Centrum oraz jego przyczyny i konsekwencje poprzez analizę poświęconych tej partii artykułów opublikowanych w „Gazecie Wyborczej” i tygodniku „Polityka”. Oba tytuły medialne uznano za reprezentatywne dla badanego problemu studium przypadku z uwagi na ich pozycję na rynku medialnym oraz związki ze środowiskami politycznymi stanowiącymi „rdzeń” polskiej transformacji ustrojowej. Pejoratywny wizerunek PC – w tym twórcy i wieloletniego prezesa tej partii Jarosława Kaczyńskiego – należy uznać za jeden z najtrwalszych mitów w polskim życiu medialnym i publicznym po 1989 roku. „Czarna legenda” PC była jednym z determinantów zakończenia działalności tego ugrupowania, została również przeniesiona przez media na kolejną inicjatywę polityczną Jarosława i Lecha Kaczyńskich – partię Prawo i Sprawiedliwość. Przyczyny tego zjawiska – o charakterze ideowym (ideologicznym), politycznym i personalnym – zostały przedstawione z wyraźnym rozróżnieniem na przypadek „Gazety Wyborczej” i tygodnika „Polityka”. Takie ujęcie problemu stanowi nie tylko przyczynek do badań nad niezależnością (lub raczej zależnością) polskiego rynku medialnego od politycznych obozów lewicowego i liberalnego, ale również prowadzi do wniosku natury stricte politycznej. Emocjonalne traktowanie przez autorów „Gazety Wyborczej” Porozumienia Centrum nie jako elementu opisywanej rzeczywistości, lecz jako wroga politycznego par excellence dowodzi, że to podział w obrębie tak zwanej opozycji demokratycznej w PRL – poprzez powstanie PC w 1990 roku – stanowi najważniejszy konflikt polityczny w dziejach III RP. Jednocześnie utrzymanie znaczącej pozycji politycznej przez środowisko J. Kaczyńskiego należy traktować jako brak pełnej skuteczności strategii medialnych kierowanych wobec aktorów politycznych. „Demos” wciąż pozostaje silniejszy niż media, a demokracja odpiera ataki „mediokracji”.

 


Słowa kluczowe


Porozumienie Centrum (PC), Prawo i Sprawiedliwość (PiS), Jarosław Kaczyński, Lech Kaczyński, „Gazeta Wyborcza”, „Polityka”, mediokracja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Antoszewski, A., Herbut, R., (red.), 1999, Leksykon politologii, Atla 2, Wrocław.

Bijak, J., 1990, Tu przyspieszyć, tam zwolnić, „Polityka”, nr 22, 2 VI.

Buchner, W., 2011, Demokratyczna dewaluacja polityczności, „Horyzonty Polityki”, nr 2, s. 67-87.

Cenckiewicz, S., Chmielecki, A., Kowalski, J., Piekarska, A.K., 2013, Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949-2005, Zysk i S-ka, Poznań.

Chimiak, K., 2010, ROAD. Polityka czasów przełomu. Ruch Obywatelski – Akcja Demokratyczna 1990‑1991, Fundacja Lorga, Płock, s. 69.

Dmochowski, A., 2014, Kościół „Wyborczej”. Największa operacja resortowych dzieci, Słowa i Myśli, Lublin.

Domosławski, A., Załuska, W., 1992, Konsolidacja Ślisza z Kaczyńskim, „Gazeta Wyborcza”, 18 V, s. 3.

Gackowski, T., 2013, Władza na dywaniku. Jak polskie media rozliczają polityków? Nowy model komunikacji politycznej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Groński, R.M., 1992a, Tandeta polityczna, „Polityka”, nr 13, 28 III, s. 15.

Groński, R.M., 1992b, Czy kot Buś może rządzić Polską?, „Polityka”, nr 18, 2 V, s. 15.

Janicki, M., (oprac.), 1993, Kto pracował, kto brylował, „Polityka”, nr 31, 31 VII, s. 11.

Janicki, M., 2001, Na początku było PC, „Polityka”, nr 29, 21 VII, s. 21-23.

Kania, D., Targalski, J., Marosz, M., 2013, Resortowe dzieci. Media, Fronda, Warszawa.

Kmiecik, S., 2013, Przemysł pogardy, Wydawnictwo Prohibita, Warszawa.

Kmiecik, S., 2014, Przemysł pogardy 2, Wydawnictwo Prohibita, Warszawa.

Krzemiński, A., Władyka W., 1992, Kwestia winy, „Polityka”, nr 2, 11 I, s. 7.

Kucharczyk, G., 2011, Strachy z gazety. 20 lat przestróg dla Polski, Fronda, Warszawa.

Legutko, R., 2013a, Antykaczyzm, Wydawnictwo M, Kraków.

Legutko, R., 2013b, Przeciw naprawie Rzeczypospolitej, Wydawnictwo M, Kraków.

Michnik, A., 1995, Diabeł naszego czasu. Publicystyka z lat 1985-1994, wybór i wstęp A. Romanowski, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa.

Miczyńska-Kowalska, M., 2007, Media w komunikacji społecznej. Informacja, czy celowa manipulacja?, w: Sokołowski, M., (red. nauk.), Media

w Polsce. Pierwsza władza IV RP?, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.

Nowakowska, A., Wielowieyska, D., 2010, PiS oblężoną twierdzą, „Gazeta Wyborcza”, 10 IX 2010, s. 20.

Nyzio, A., 2014, Rządzić znaczy służyć? Historia Unii Demokratycznej (1991‑1994), Wydawnictwo PiT, Kraków, s. 52-53.

Odwrotna strona medalu. Z Jarosławem Kaczyńskim rozmawia Teresa Bochwic, 1991, Oficyna Wydawnicza Most, Wydawnictwo Verba, Warszawa.

Paradowska, J., Władyka, W., 1993, Zimowe manewry przy granicy, „Polityka”, nr 6, 6 II, s. 2.

Podemski, S., 1992a, Egzekucja bez sądu, „Polityka”, nr 23, 6 VI.

Podemski, S., 1992b, Przepraszam za naiwność, „Polityka”, nr 23, 6 VI.

Romiszewska, B., 2005, Nowe czasy „Polityki”, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Słodkowska, I., 2014, Komitety Obywatelskie 1989-1992. Rdzeń polskiej transformacji, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Stychlerz-Kłucińska, M., 2006a, Nasze pięć minut, czyli: co dalej z Polską?, w: Eberhardt, G., Stychlerz-Kłucińska, M., Waszkielewicz-Glica, B., Zarzycka, E., 2006b, Ludzie „Tygodnika Solidarność”, Wydawnictwo TYSOL, Gdańsk.

Sułek, A., 1992, Skąd się wziął oszołom?, „Polityka”, nr 30, 25 VII, s. 15.

Turski, M., 1991, Boją się wrogów czy sojuszników?, „Polityka”, nr 17, 27 IV, s. 6.

Władyka, W., 1993, Za czy przeciw, „Polityka”, nr 11, 13 III.

Władyka, W., 2007, „Polityka” i jej ludzie, „Polityka” Spółdzielnia Pracy, Warszawa.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.