Nacjonalizm. Krótkie studium kształtowania się ideologii

  • Jacek Jerzy Surzyn Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Nauk Politycznych i Dziennikarstwa
Słowa kluczowe: nacjonalizm, naród, ideologia, wspólnota, pa?stwo

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Celem naukowym artykułu jest przedstawienie na tle historycznym podstawowych formalnych założeń ideologii nacjonalistycznej z uwzględnieniem jej charakteru terminologiczne­go (kształtowanie specyficznej narracji językowej), stawianie celów, wokół których skupia się aktywność członków wspólnoty narodowej, oraz stworzenie własnej aksjologii służącej do usprawiedliwienia wszelkich podejmowanych działań.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Głównym podjętym w tekście problemem jest ukazanie, w jakim stopniu ideologia na­cjonalistyczna została wytworzona jako konstrukt myślowy i służyć miała realizacji celów politycznych, spełniając przy tym ściśle okre­ślone i powszechne kryteria formalne. Metoda użyta do realizacji założonego celu to metoda opisowa, opierająca się na literaturze przedmiotu z odwołaniem do historycznych faktów. Przeprowa­dzone zostały także analizy językowe odwołujące się do źródłowego znaczenia terminów: naród, grupa etniczna, lud.

PROCES WYWODU: Realizacja celu badawczego tekstu polega na zestawieniu historycznych uwarunkowań i faktów, które przyczyniły się do narodzin ideologii nacjonalistycznej, z formalnymi schematami kształtującymi każdą ideologię nacjonalistyczną. Szczególna uwaga została zwrócona na aspekt moralny i konsekwencje, jakie niesie re­latywizacja etyczna.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Tekst skrótowo sygnalizuje przyczyny negatywnego ujmowania nacjonalizmu. Wskazuje także na niebezpieczeństwa tkwiące w tej ideologii, opierając się na historycznych przykładach związa­nych z nazizmem i komunizmem, które to doktryny wykorzystywały ideologię nacjonalistyczną.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Przede wszystkim w tek­ście zwrócona jest uwaga na niebezpieczeństwa wynikające z relatywizmu etycz­nego i wytwarzania przez każdą ideologię nacjonalistyczną własnego porządku wartości. Tekst sygnalizuje, że możliwość dokonywania masowych zbrodni i eksterminacji charakteryzująca największe totalitaryzmy XX wieku wynikała właśnie z przyjęcia usprawiedliwionej skutecznością działania i realizacji zało­żonego celu specyficznej aksjologii.

Biogram autora

Jacek Jerzy Surzyn, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Nauk Politycznych i Dziennikarstwa
Jacek Surzyn[edytuj]Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Skocz do: nawigacja, szukaj

Jacek Surzyn (ur. 1 lutego 1968 w Rudzie Śląskiej) – polski filozof, autor i tłumacz prac filozoficznych, profesor, wykładowca na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.

Doktoryzował się w roku 2000 na Uniwersytecie Śląskim na podstawie pracy pt.: „Spór o realną różnicę pomiędzy istotą a istnieniem na przełomie XIII i XIV wieku”. Zajmuje się metafizyką wieków średnich, teologią i filozofią polityczną, judaizmem, syjonizmem. Habilitował się w roku 2012 na podstawie rozprawy "Rozważania nad statusem teologii. Analiza Prologu z Reportatio Parisiensis Jana Dunsa Szkota".

Surzyn przekłada również teksty filozoficzne i z zakresu filozofii politycznej (m. in. syjonizmu) z języka niemieckiego, łaciny, hebrajskiego i jidysz. Do ważnych przekładów należą m.in.: klasyczny tekst Theodora HerzlaPaństwo Żydowskie” („Der Judenstaat”) – wydany w Wydawnictwie Austeria (w r. 2006), "Moja ontologia" Salomona Majmona, „Dialogi” Wilhelma Ockhama (Kęty, 2005), „Twierdzenia o istnieniu i istocie” Idziego Rzymianina (Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki, 2006), „Metafizyka” Alexandra Baumgartena (Kęty:Wydawnictwo Marek Derewiecki, 2012). Jako publicysta zaangażowany w problematykę konfliktu palestyńsko-izraelskiego i współczesnego antysemityzmu[1].

Prace[edytuj]

Bibliografia

Anderson, B. (1997). Wspólnoty wyobrażone: rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, przeł. S. Amsterdamski. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Baron, A. i Pietras, H. (red). (2007). Dokumenty soborów powszechnych. Tekst grecki, łaciński, polski. T. II. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Calhoun, C. (1997). Nationalism. Minneapolis: University of Minnesota Press.

Dmowski, R. (2007). Myśli nowoczesnego Polaka. Warszawa: Ligatur.

Fichte, J.G. (1793). Beitrag zur Berichtigung der Urteile des Publikums über die französische Revolution. Erste Teil. Zur Beurteilung ihrer Rechtmäßigkeit. Danzig: Verlag Ferdinand Troschel.

Gellner, E. (2009). Narody i nacjonalizm, przeł. T. Hołówko. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Greenfeld, L. (1992). Nationalism. Five Roads to Modernity. London: Harvard University Press.

Huber, E.R. (1992). Dokumente zur deutschen Verfassungsgeschichte. Deutsche Verfassungsdokumente 1918 1933. Berlin: Kohlhammer.

Hobsbawm, E. (2010). Narody i nacjonalizm po 1780 roku. Program, mit, rzeczywistość, przeł. J. Maciejczyk i M. Starnawski. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Kedourie, E. (1960).Nationalism. London: Blackwell Publishers.

Locke, J. (1992). Dwa traktaty o rządzie, przeł. Z. Rau. Warszawa: PWN.

Locke, J. (1996). Two Treaters of Government. London: Cambridge University Press.

Smith, A.D. (2007). Nacjonalizm, przeł. E. Chomicka. Warszawa: Wydawnictwo Sic.

Żyliński, L. (2014). Od Prus do Europy. Szkice o tożsamości narodowej Niemców. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

Opublikowane
2017-01-23