Zróżnicowanie społeczno – gospodarcze jako czynnik dezintegracji Unii Europejskiej

Agnieszka Głodowska

Abstrakt


CEL NA UKOWY: Celem artykułu jest przedstawienie różnic w rozwoju społeczno-gospodarczym państw Unii Europejskiej w kontekście procesów dezintegracyjnych.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem badawczym publikacji jest określenie poziomu zróżnicowania społeczno-gospodarczego państw Unii Europejskiej, uznając, iż jest ono pośrednią determinantą procesów dezintegracyjnych. Metoda badawcza zastosowana w pracy to wielowymiarowa analiza porównawcza, ponadto przeprowadzono analizę i syntezę dostępnej literatury przedmiotu.

PROCES WYWODU: Wywód składa się z trzech zasadniczych elementów. W pierwszym przedstawiono metodykę badań nad rozwojem społeczno‑gospodarczym. W drugiej części skupiono się na koncepcji spójności społeczno‑gospodarczej jako naturalnej konsekwencji procesu integracji. W części trzeciej pracy zaprezentowano wyniki badań własnych na temat skali zróżnicowania społeczno-gospodarczego w Unii Europejskiej w latach 2000-2014.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Studia literatury przedmiotu podkreślają, iż spójność społeczno-gospodarcza jest zasadniczym celem integracji. Badania empiryczne nie dostarczają jednak jednoznacznej odpowiedzi na temat realizacji tego celu. Wyniki badań są rozbieżne, niektóre prace wskazują na proces konwergencji, inne zaś potwierdzają występowanie trendów dywergencyjnych.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Badania potwierdziły bardzo duże dysproporcje rozwojowe państw Unii Europejskiej, które w ostatnim czasie się nasiliły. Widoczne są swego rodzaju grupy państw podobnych do siebie pod względem rozwoju społeczno-gospodarczego, jednakże rozbieżności pomiędzy grupami są bardzo istotne. Zgodnie z teorią neofunkcjonalizmu brak konwergencji może się stać przyczynkiem dezintegracji. Co więcej, analiza skali zróżnicowania państwa pozwala typować grupy państw podobnych ze względu na poziom rozwoju społeczno-gospodarczego. To z kolei potwierdza funkcjonowanie

Unii zgodnie z modelami integracji zróżnicowanej. Uznaje się, iż wartością dodaną pracy jest ujęcie wielowymiarowe rozwoju społeczno-gospodarczego. Zdecydowana większość dotychczasowych prac sprowadza się do analizy PKB per capita, co nie jest podejściem prawidłowym. Zaleca się prowadzenie dalszych, pogłębionych badań w tym obszarze, ponieważ ich wyniki mogą mieć charakter aplikacyjny.


Słowa kluczowe


rozwój społeczno – gospodarczy; konwergencja; integracja; dezintegracja; Unia Europejska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Alexe, I. (2012). How does economic crisis change the landscape of real convergence for central and Eastern Europe? Romanian Journal of Fiscal Policy, 3(1), 1-8.

Bąk, A. (2016). Porządkowanie liniowe obiektów metodą Hellwiga i Topsis – analiza porównawcza. Prace naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 426, 22-31.

Cuestas, J.C., Monfort, M. i Ordonez, J. (2012). Real convergence in Europe: A cluster analysis. Economic Modelling, 33, 689-694.

Dvorokova, K. (2014). Sigma versus beta – Convergence in EU28: Do they lead to different results? Mathematical methods in finance and business administration. Proceedings of the 8th WSEAS international conference on business administration (ICBA ‘14).

Eurostat. Pozyskano z: www.eurostat.eu (dostęp: maj – październik 2016).

Ginevičius, R., Gedvilaitė D. i Bruzgė, Š. (2015). Assessment of a Country’s Regional Economic Development on the Basis of Estimation of a Single Process (ESP) Method. Entrepreneurial Business and Economics Review, 3(2), 141-153. DOI: 10.15678/EBER.2015.030210.

Głodowska, A. (2012). Znaczenie konwergencji w aktualnej i przyszłej polityce strukturalnej UE. W: M.G. Woźniak (red.), Modernizacja dla spójności społeczno-gospodarczej w czasach kryzysu. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Kaitila, V. (2004). Convergence of real GDP per capita in the EU15. How do the accession countries fit in? Pozyskano z: http://aei.pitt.edu/1843/1/ENEPRI_WP25.pdf (dostęp: październik 2016).

Komisja Europejska. (2007). Rozwijające się regiony – rozwijająca się Europa.

Czwarty raport na temat spójności gospodarczej i społecznej.

Komisja Europejska. (2010). Inwestowanie w przyszłość Europy. Piąty raport

na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.

Komisja Europejska. (2014). Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Szósty raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.

Kornik, S. (2003). Dysproporcje w rozwoju regionów Polski – wybrane aspekty. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu.

Machowska-Okrój, S. (2014). Wzrost gospodarczy a dobrobyt ekonomiczno- społeczny w wybranych krajach europejskich. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytet Szczecińskiego, 35(2), 409-430.

Marszałek, A. (1996). Z historii europejskiej idei integracji międzynarodowej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Matkowski, Z. i Próchniak, M. (2006). Zbieżność rozwoju gospodarczego krajów Europy Środkowo-Wschodniej do Unii Europejskiej. W: M. Stawicka (red.), Integracja a konkurencyjność przedsiębiorstw w UE. Warszawa: Szkoła Wyższa im. B. Jańskiego.

Rudowski, A. i Zenderowski, R. (2002). Integracja europejska. Geneza, funkcjonowanie, perspektywy. Warszawa: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Schmitter, P.C. i Lefkofridi, Z. (2016). Neo-Functionalism as a Theory of

Disintegration. Chinese Political Scientific Review, 1, 1-29.

Stiglitz, J.E., Sen, A. i Fitoussi, J.P. (2013). Błąd pomiaru. Warszawa: PTE.

Traktat o Unii Europejskiej, wersja skonsolidowana uwzględniająca zmiany po Traktacie Lizbońskim.

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957.

Tusińska, M. (2012). Rozwój społeczno-ekonomiczny krajów peryferyjnych Unii Europejskiej. Ekonomia i Prawo, 9(2), 47-63.

Witoń, A. (2015). Spatial Diversity in the Socio-Economic Development in Sub-Saharan Africa as Measured by a Composite Index. Entrepreneurial Business and Economics Review, 3(1), 75-85. DOI: http://dx.doi.

org/ 10.15678/EBER.2015.030106.

Varblane, U. i Vahter, P. (2005). An analysis of the economic convergence process in the transition countries. Pozyskano z: http://papers.ssrn.com/ sol3/papers.cfm?abstract_id=757204.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.